لاغری ، علل لاغری و درمان کاهش وزن

لاغری ، علل لاغری و درمان کاهش وزن
چکیده این مطلب : انتشار :جولای 15, 2018بدون دیدگاه

 

لاغری کمبود وزن به معنی پایین تر بودن وزن از حد طبیعی است و معمولاً بر اساس شاخص توده بدن (BMI) مشخص می شود. غالباً BMI پایین تر از ۵/۱۸ نشانه کمبود وزن و لاغری است. در شیرخواران و کودکان BMI کمتر از ۱۰ پرسنتایل (با توجه به سن مشخص) نشان دهنده کمبود وزن است. صدک( پرسنتایل؛percentile) نوعی توزیع آماری صدبخشی است. به عنوان مثال ...

کاربر گرامی ، اعتبار شما برای دانلود مطالب اعضای ویژه کافی نیست لطفا ازینجا اقدام به خرید اعتبار نمایید

لاغری

کمبود وزن به معنی پایین تر بودن وزن از حد طبیعی است و معمولاً بر اساس شاخص توده بدن (BMI) مشخص می شود.

غالباً BMI پایین تر از ۵/۱۸ نشانه کمبود وزن و لاغری است.

در شیرخواران و کودکان BMI کمتر از ۱۰ پرسنتایل (با توجه به سن مشخص) نشان دهنده کمبود وزن است.

صدک( پرسنتایل؛percentile) نوعی توزیع آماری صدبخشی است.

به عنوان مثال پرسنتایل ۸۰ به این معنی است که ۲۰% از تعداد تام موارد از امتیاز بالا ویژگی های مورد مطالعه و ۸۰% بقیه از امتیاز پایین تر از این ویژگی ها برخوردار هستند.

نمودار پرسنتایل BMI از دو محور افقی و عمودی تشکیل می شود که مقدار BMI بر حسب کیلوگرم بر محور عمودی و بر مترمربع (قد) بر روی محور عمودی و سن (بر حسب سال) بر روی محور افقی قرار می گیرد و منحنی های بدست آمده ارتباط میان شاخص توده ی بدن (BMI) و سن را بر حسب صدک (پرسنتایل) نشان می دهند. باید توجه داشت که منحنی های حاصله بر حسب جنسیت و نژادهای مختلف با یکدیگر تفاوت هایی دارند. و نباید بدون توجه به این عوامل آنها را به طور یکسان در جنس مونث یا مذکر در کشورها و نژادهای مختلف مورد استفاده قرار دارد بلکه باید هر جنس و نژاد را در بررسی منحنی ها در نظر گرفت.

در دو تصویر زیر، منحنی های ارایه شده به وسیله ی سازمان بهداشت جهانی نشان داده شده اند.
یکی از این دو تصویر مربوط به پسران ۲ تا ۲۰ ساله و تصویر دیگر مربوط به دختران ۲ تا ۲۰ ساله است.
شایع ترین علت کمبود وزن، سوء تغذیه ناشی از عدم دسترسی به غذای کافی است که در بخش هایی از افریقای زیر صحرا و جنوب آسیا،میزان شیوع آن به حدود ۵۰% می رسد، آثار سوء تغذیه ی اولیه در اثر بیماری ها تشدید می شود و حتی بیماری های ساده و درمان پذیری مانند اسهال ممکن است موجب مرگ افراد مبتلا به سوء لاغری ناشی از سوء تغذیه شوند.
در صورت در دسترس بودن منابع غذایی کافی، کمبود وزن، گاهی در نتیجه ی بیماری های روحی یا جسمی ایجاد می شود .

صدها علت طبی برای کمبود وزن بیش از حد و لاغری وجود دارد که بعضی از شایع ترین آنها عبارتند از:

    • فقر
    • قحطی و گرسنگی طولانی
    • تحت شکنجه بودن
    • بی اشتهایی عصبی (anorexia nervosa)
    • پرخوری عصبی (bulimia nervosa)
    • سرطان یا درمان سرطان
    • سل
    • پرکاری تیروئید
    • نارسایی غده ی فوق کلیه
    • دیابت نوع ۱
    • اضطراب و اختلالات افسردگی
    • مصرف داروها، به ویژه محرک ها، آنتی بیوتیک ها و داروهای ضدالتهاب غیراستروییدی
    • بیماری التهابی روده
    • اختلال عملکرد اعضای گوارشی بدن
    • سوء جذب
    • درد دندان و بیماری های دهان و دندان
    • انجام ورزش به میزان بیش از حد (مانند ورزش های استقامتی)
    • بیماری ایدز
    • لاغری ژنتیکی
    • کمبود وزن طبیعی
    • کم خونی وخیم
    • بیماری های قلبی مثل ایسکمی مزمن (عدم خون رسانی کافی به عضله ی قلب) و نارسایی احتقانی قلب
    • اختلالات تنفسی مانند آمفیزم، بیماری مزمن انسداد ریه
    • نارسایی کلیه
    • بیماری های روماتولوژیک
    • عفونت های انگلی یا قارچی
    • عوامل مرتبط با سن (شامل تغییرات روانی، کاهش احساس چشایی و بویایی، معلولیت های عملکردی)
    • اختلالات عصبی (مثل سکته مغزی، بیماری پارکینسون، اختلالات عصبی عضلانی وزوال عقلی)
    • مشکلات اجتماعی مانند انزوا و دشواری های اقتصادی
    • اختلالات روانی و رفتاری ( مانند افسردگی، اضطراب، داغ دیدگی، الکلیسم، اختلال در نحوه ی غذا خوردن،افزایش فعالیت بدنی یا ورزش)
    • علل ناشناخته
    • مهم ترین علل کاهش وزن در سنین بالا ، افسردگی سرطان و بیماری های گوارشی خوش خیم است.
    • سرطان ریه و دستگاه گوارش شایع ترین بیماری های بدخیم ایجادکننده کاهش وزن و لاغری هستند.
    • در افراد جوان تر، دیابت شیرین ، پرکاری تیروئید ، اختلالات روانی مانند اختلال در نحوه ی غذا خوردن و عفونت ها (به ویژه ایدز) را باید در نظر داشت.

به ندرت علت کاهش وزن غیرارادی مخفی باقی می ماند با تهیه شرح حال دقیق و انجام معاینه ی فیزیکی دقیق همراه با به عمل آوردن آزمایش های مربوطه در ۷۵% افراد علت کاهش وزن مشخص می شود.

در سایر موارد علت کاهش وزن تشخیص داده نمی شود و معمولاً در این افراد احتمال مرگ و میر کمتر از گروه قبلی است.
تومورهای دستگاه گوارش،از جمله تومورهای لوزالمعده و کبد ممکن است در اوایل بیماری بر مقدار مصرف غذا تاثیر منفی بگذارند و قبل از بروز سایر علایم موجب کاهش وزن شوند.
افسردگی و انزوا می توانند به ویژه در افراد مسن موجب کاهش وزن شوند.
بیماری مزمن ریه و نارسایی احتقانی قلب می توانند موجب بی اشتهایی و نیز افزایش مصرف انرژی زمان استراحت شوند.
بیماری های پرکاری تیروئید و فئورکروموسیتوم (نوعی تومور غده ی فوق کلی) موجب افزایش متابولیسم می شوند.
اغلب شروع بیماری دیابت شیرین با کاهش وزن همراه است.
کاهش وزن بدون توجیه به بررسی تخصصی پزشکی نیاز دارد.
افراد مبتلا به کاهش وزن شدید دچار ضعف قدرت بدنی و سیستم ایمنی می شوند و در نتیجه، استعداد ابتلا به عفونت در آنها ازدیاد می یابد.
کاهش وزن شدید در خانم ها می تواند موجب توقف غیرطبیعی قاعدگی (آمنوره amenorrhea) و احتمالاً عوارض دوران باردار شود. همچنین کاهش وزن شدید می تواند باعث کم خونی و ریزش مو شود.
کمبود وزن از عوامل خطر ثابت شده ی پوکی استخوان حتی در افراد جوان به شمار می آید.
برای درمان کمبود وزن باید دریافت انرژی از طریق مصرف غذای بیشتر افزایش یابد. همچنین پیشنهاد می شود تمرین دادن بدن برای افزایش وزن و افزایش توده ی عضلانی صورت گیرد. چنان چه کاهش وزن در اثر بیماری خاصی ایجاد شده است، درمان آن بیماری و مصرف کالری کافی می تواند موجب افزایش وزن شود.
کم تحرکی، موجب تحلیل رفتن؛ عضلات می شود و در نتیجه، فرد قادر به انجام فعالیت های عادی روزمره مانند بالا و پایین رفتن از پله نخواهد بود. افزودن چربی به این بدن ضعیف،بی فایده است و باید با انجام فعالیت های ورزشی و نرمش های منظم، نیاز بدن به انرژی و اشتها به غذا، و در نتیجه، ساخته شدن عضلات را افزایش داد.
بیماری بی اشتهایی عصبی (anorexia nervosa) از امراض حاد و بسیار جدی است که در صورت عدم درمان موجب افسردگی شدید و انزوا می شود.
بیماری بی اشتهایی عصبی لاغری مفرط با ریشه ی روانی است که به شکل های مختلف تظاهر می یابد و با ترس وسواسی از افزایش وزن مشخص می شود.
افراد مبتلا به بی اشتهایی عصبی از طریق گرسنه ماندن ارادی، رفتارهایی موسوم به (پاکسازی مزاج) (purging) ورزش بیش از حد یا سایر اقدامات مخصوص کنترل وزن (مانند مصرف قرص های رژیمی یا داروهای مدر) مبادرت به کاهش وزن خود می نمایند.
اگرچه بی اشتهایی عصبی عمدتاً در دختران نوجوان دیده می شود حدود ۱۰ بیماران از جنس مذکر هستند.

بیشتر بخوانید
برای تقویت اعصاب چه باید کرد؟ غذاهای مفید درمان اختلالات عصبی

برای افراد مبتلا به کمبود وزن ولاغری چه باید کرد؟

قبل از انجام اقدامات گسترده برای ارزیابی کمبود وزن و لاغری اثبات وجود این اختلالات ضرورت دارد. تقریباً در نیمی از افرادی که تصور می کنند دچار کاهش وزن قابل توجه شده اند تغییر عمده و مهمی در وزن مشاهده نمی شود. در برخی موارد نیز افرادی که مبتلا به کاهش وزن چشمگیر شده اند از آن آگاهی ندارند. بنابراین تعیین وزن افراد در حین معاینه در مطب یا مرکز درمانی از اهمیت زیادی برخوردار است.
بررسی وجود تب ، درد تنگی نفس، سرفه ، تپش قلب و شواهد بیماری های عصبی، اختلالات گوارشی(شامل دشواری غذا خوردن،بلع دشوار،بی اشتهایی،تهوع و تغییر در عادات اجابت مزاج) لازم است.
سابقه ی مسافرت، استعمال دخانیات و مصرف الکل و سابقه ی استفاده از داروها را باید بررسی نمود.
سابقه ی بیماری ها یااعمال جراحی قبلی و نیز بیماری های افراد فامیل را باید سوال نمود.
عوامل خطر ابتلا به عفونت HIV (ایدز) باید مورد بررسی قرار گیرد.
علایم افسردگی، شواهد زوال عقلی (دمانس ، dementia) و عوامل اجتماعی (شامل مشکلات مالی) که ممکن است بر اشتها تاثیر بگذارند باید مورد بررسی قرار بگیرند.
پزشک در معاینه ی فیزیکی، وزن و علایم حیاتی (نبض،فشارخون،تعداد تنفس و دمای بدن) بیمار را اندازه گیری می کند و وجود رنگ پریدگی ، یرقان و بافت جوشگاهی (اسکار) ناشی از جراحی قبلی را مورد بررسی رار می دهد.
بررسی از نظر وجود برفک در دهان یا بیماری دندان، بزرگی غده ی تیروئید، بزرگی غدد لنفاوی و اختلالات ریوی یا قلبی و معاینه ی شکم ضرورت دارد. همچنین پزشک باید معاینه ی رکتوم (راست روده) از نظر بررسی پروستات و ضایعات رکتوم را انجام دهد.
معاینه ی لگن، حتی در زنانی که رحم آن ها به وسیله ی عمل جراحی (هیسترکتومی) برداشته شده ضرورت دارد.
معاینه ی عصبی شامل بررسی وضعیت روانی و غربالگری از نظر افسردگی لازم است.

آزمایش های غربالگری برای بررسی کاهش وزن غیرارادی عبارتند از:

۱-  آزمایش های اولیه
شمارش کامل سلول های خونی (CBC)
اندازه گیری الکترولیت ها، کلسیم وگلوکز خون
آزمایش های عملکرد کلیه و کبد
آزمایش کامل ادرار
اندازه گیری مقدار هورمون محرک تیرویید (TSH)
رادیوگرافی قفسه سینه
غربالگری از نظر سرطان (مانند ماموگرافی و کولونوسکوپی)
۲-  آزمایش های اضافی
آزمایش HIV (ایدز)
آندوسکوپی قسمت فوقانی و یا تحتانی دستگاه گوارش
۳-  CT اسکن یا MRI شکم (در صورت وجود علایم یا نشانه های گوارشی)
۴-  CT اسکن قفسه سینه
برای درمان لاغری، هرگز نباید بدون تجویز پزشک از دارو استفاده کرد.

افزایش وزن باید به طور تدریجی صورت گیرد تا قابل تحمل تر ، بدون عوارض و غیرقابل بازگشت باشد.
بهدترین و سالم ترین درمان لاغزی عبارت است از رعایت رژیم غذایی صحیح و ورزش مناسب و کافی. در هر رژیم غذایی باید شیر و لبنیات ، حبوبات و غلات ، میوه و سبزیحات و گوشت به مقدار مناسب و صحیح گنجانده شوند.
رژیم غذایی باید بتواند انرژی مورد نیاز روزانه را تامین کند و نیز ریز مغذی ها (micronutrients) یعنی موادی که باید به مقدار بسیار کم در غذا وجود داشته باشند را تامین کند و با فرهنگ غذای محل زندگی فرد هماهنگی داشته باشد و از تنوع لازم و کافی برخوردار باشد.

برای افزایش انرژی دریافتی انجام اقدامات زیر ضرورت دارد:

یک زن جوان و سالم روزانه به ۲۰۰۰ کیلوکالری و یک مرد جوان و سالم به ۲۲۰۰ کیلوکالری انرژی نیاز دارد.

یک برنامه غذایی تامین کننده ۲۰۰۰ کالری به شرح زیر است:
صبحانه ساعت ۷ صبح: یک لیوان شیر پرچرب + ۶۰ گرم غلات صبحانه ویتامینه + ۲ قاشق چای خوری عسل که به شیر و غلات اضافه شود.
ساعت ۱۰ صبح: یک لقمه نان و پنیر که به اندازه دو کف دست نان و حاوی ۳۰ گرم پنیر (یک قوطی کبریت) و یک عدد گردو است، میان وعده مناتسبی در بین کار یا زنگ تفریح کلاس خواهد بود.
نهار ساعت ۱۲: زرشک پلو و مرغ که برنج آن ۱۵ قاشق است و با یک قاشق خوری روغن مایع پخته شده است.
مرغ باید به اندازه ۱۳۰ گرم گوشت داشته باشد (یک ران کامل). یک کاسه ماست پرچرب (۲۴۰ سی سی)، دوعدد خیار و یک گوجه ریز شده به عنوان یالاد در کنار غذا با یک قاشق مرباخوری سس مایونز و یکئ قاشق مرباخوری روغن زیتون .
عصرانه ساعت ۱۶: چای و یک عدد شیرینی یا ۳ تا ۴ بیسکوییت ترد.
ساعت ۱۸: یک لیوان آب میوه طبیعی یا یک عدد میوه.
شام ساعت ۳۰/۲۰: یک آش استثنایی، دارای یک لیوان حبوبات پخته + ۳۰ گرم گوشت + نصف لیوان سبزیجات پخته + نصف لیوان رشته پخته.
(این چیزی است که شما باید بخورید و می توانید مقادیر آن را به تعداد افزادی خانواده چند برابر کنید)
یا:
ماکارونی دارای نصف لیوان ماکارونی پخته ، ۶۰ گرم گوشت چرخ کرده+ یک سالاد کاهوی استثنایی، دارای یک لیوان کاهو، خیار و گوجه فرنگی ریز شده که نصف لیوان لوبیا سفید پخته نیز به آن اضافه شده است.
(برای شام دو انتخاب دارید هر کدام را که دوست دارید بخورید)
قبل از خواب: یک عدد میوه
یک رژیم غذایی مناسب برای کسی که قصد دارد وزنش را افزایش دهد باید به گونه ای باشد که از همه گروه های غذایی به اندازه مورد نیاز خورده شود و فرد سعی نماید در هر وعده از همه گروه ها بخورد. نان،غلات،میوه ها،سبزی ها، گوشت و حبوبات، شیر و لبنیات- مثلاً برای ناهار فقط نان و یک تکه کباب نخورد بلکه همراه با آن سبزی یا سالاد و ماست بخورد.
نکاتی که باید رعایت شوند:
۱-  برنامه غذایی یک روزتان را با ذکر ساعت بنویسید و آن را با برنامه غذایی داده شده تطبیق دهید. چه قدر کمتر می خورید؟ فاصله غذایتان چقدر است؟ سعی کنید هیچ وعده ای را حذف نکنید. هیچ چیز مهم تر از سلامتی نیست. پس خودتان را عادت دهید سرساعت غذا بخورید.
۲-  اگر واقعاً نمی توانید زیاد بخورید، از مواد غذایی کم حجم و پرکالری در فواصل غذاهایتان استفاده کنید. مغزها (مثل فندق،بادام و گردو) خوراکی هایی خوشمزه ، مفید و پرکالری هستند. خوردن چند عدد بیسکوییت کرم دار، یک تکه نان سوخاری و پنیر خامه ای یا یک بستنی میوه ای خامه دار، انتخاب های خوبی خوبی به شمار می آید.
۳- اگر استخوان بندی ظریفی دارید لازم نیست سعی کنید حتما به وزن ایده آل برسید و خودتان را آزار دهید، حتی اگر در محدوده سلامتی هم باشید برای شما مناسب است.

بیشتر بخوانید
تاثیر عادات غذایی والدین در رفتار فرزندان

درمان دارویی مورد استفاده در لاغری از داروهای زیر تشکیل می شود:

داروهای اشتهاآور:

این داروها با افزایش اشتها سبب بیشتر خوردن می شوند و دریافت انرژی به وسیله بدن را افزایش می دهند.

سر دسته این داروها که در ایران بسیار استفاده می شود، سیپروهپتادین است. علاوه بر این، داروهای تقویتی مثل ویتامین ها و نیز عناصر کمیاب مثل روی نیز کاربرد دارند.

تمامی این داروهای زمانی موثرند که شخص از هر نظر سالم باشد.
داروهایی که با احتباس نمک و به دنبال آن، آب باعث افزایش وزن می شوند: از این گروه می توان کورتون ها نام برد.

این داروها با احتباس آب و نمک عوارض زیاد و خطرناکی از جمله عوارض گوارشی و استخوانی را به همراه دارند.

داروهایی که با کاهش متابولیسم باعث افزایش وزن می شوند:

این داروها به صورت کاذب کم کاری تیرویید ایجاد می کنند و با کاهش متابولیسم بدن سبب افزایش وزن می شوند. این گروه نیز با توجه به برهم زدن نظم طبیعی بدن باعث ایجاد عوارض می شوند.
بار دیگر یادآوری می شود که مصرف هر نوع دارو برای درمان لاغری و کمبود وزن باید با تجویز پزشک صورت گیرد.

درمان کاهش وزن غیرارادی در افراد مسن :

درمان لاغری و کاهش وزن غیرارادی در افراد مسن باید مستقیما بر اساس علل زمینه ای صورت گیرد و در حین بررسی علل، یا در صورتی که علت مشخصی برای کمبود وزن پیدا نشد باید از کاهش وزن بیشتر جلوگیری نمود.
حمایت تغذیه ای اولیه و زودرس می تواند به جلوگیری از بروز عوارض مرتبط با کاهش وزن کمک کند.
برای درمان کمبود وزن باید از متخصص تغذیه متخصص گرفتار درمانی (در موارد وجود مشکلات دهانی- حلقی و مشکلات بلع) و خدمات اجتماعی استفاده نمود.
در مراکز حمایتی ، مانند سرای سالمندان ، باید به مسئولان خدمات تغذیه ای و مراقبین فرد توصیه های لازم و اختصاصی در زمینه ی رژیم غذایی وی را ارائه نمود.
محدودیت های غذایی غیر ضروری را باید حذف نمود . حتی در بیماران مبتلا به دیابت می توان با نظر متخصص تغذیه، از رژیم غذایی دارای محدودیت کمتر استفاده کرد.
در افراد مبتلا به کاهش حس بویایی (هیپوسمیا؛ hyposmia) ، افزودن مواد طعم دهنده ی خوشایند می تواند به افزایش اشتها کمک کند.
در افراد مبتلا به بلع دشوار (دیسفاژی؛ dysphagia) استفاده از پوره جات و غذاهای مایع صاف شده توصیه می شود.
در صورت امکان، انجام ورزش و حتی فیزیوتراپی را باید توصیه نمود زیرا این اقدامات موجب بهبود اشتها و افزایش میزان غذا خوردن می شوند.
مصرف مایعات مکمل کالری نباید همراه با غذا صورت بگیرد زیرا میزان دریافت تام کالری با این روش افزایش نمی یابد. مکمل های مایع بر مکمل های جامد ترجیح دارند زیرا زمان تخلیه ی معده ای مکمل های مایع کوتاه تر است و در صورت استفاده از این نوع مکمل ها، احتمال افزایش کالری تام بیشتر خواهدبود.
برای افزایش وزن افراد مسن هیچ داروی خاصی توصیه نمی شود.
داروی میرتازاپین (با نام تجاری Remeron) می تواند ضمن بهبود افسردگی موجب افزایش اشتها و در نتیجه، افزایش وزن فرد شود.
داروی درونابینول (با نام تجاری Marinol) نوعی کانابینویید است که برای درمان کاهش وزن توام با بی اشتهایی در افراد مبتلا به ایدز توصیه می شود.
داروهای سیپروهپتادین (با نام تجاری Periactin) نوعی آنتی هیستامین و آنتی سروتونرژیک است که اشتها را کمی افزایش می دهد و میزان کاهش وزن را کم می کند ولی باعث افزایش وزن نمی شود. از عوارض این دارو باید از خواب آلودگی و گیجی نام برد.
اگرچه داروها می توانند به بهبود اشتها و افزایش وزن افراد مسن مبتلا به کاهش وزن غیرارادی کمک کنند نباید از آنها به عنوان نخستین راه درمانی استفاده شود.

توضیحات تکمیلی

نویسنده :

حجم فایل مورد نظر :900 مگابایت

پسورد فایل مورد نظر :https://teberooz.com/

مطمئن باشید که نظرات شما بسیار دقیق مطالعه خواهد شد و به آن پاسخ خواهیم داد ، هر نظری که برای ما می نویسید قوت قلبی برای حال ما خواهد بود

بهمون نظر بدید